Nguồn tham khảo: Carroll, Stephanie Russo et al. (2020). The CARE Principles for Indigenous Data Governance. Data Science Journal.
Truy cập toàn văn: https://doi.org/10.5334/dsj-2020-043
Tóm tắt nội dung
Bài báo nền tảng này đề xuất bộ nguyên tắc CARE — Collective Benefit, Authority to Control, Responsibility, Ethics — như khung quản trị dữ liệu bổ sung cho FAIR. Ra đời từ phong trào Indigenous Data Sovereignty, CARE đặt trọng tâm vào quyền lợi của cộng đồng dữ liệu bản địa, trả lời những câu hỏi mà FAIR không bao quát: ai có quyền quyết định dữ liệu có được chia sẻ hay không, dữ liệu mang lại lợi ích cho ai, và việc sử dụng dữ liệu có tôn trọng giá trị văn hóa của cộng đồng nguồn gốc hay không. Carroll và đồng nghiệp lập luận rằng FAIR tập trung vào tính kỹ thuật và hạ tầng, trong khi CARE bổ sung chiều kích quan hệ và đạo đức, tạo nên khung quản lý toàn diện hơn.
Luận điểm liên quan trong bài viết chính
Bộ nguyên tắc CARE — viết tắt của Collective Benefit, Authority to Control, Responsibility và Ethics — bổ sung một chiều kích quan trọng mà FAIR chưa bao quát đủ: quyền lợi và sự tham gia của các cộng đồng dữ liệu bản địa và các nhóm bị thiệt thòi. Trong khi FAIR tập trung vào tính kỹ thuật và tính hạ tầng của dữ liệu, CARE đặt câu hỏi về: ai có quyền quyết định dữ liệu có được chia sẻ hay không, dữ liệu sẽ mang lại lợi ích cho ai.
Xem bài viết chính: FAIR và CARE trong quản lý dữ liệu nghiên cứu khoa học trường đại học: khuyến nghị cho Trường Đại học Ngoại thương